Badanie opinii publicznej – sondaże wyborcze

Najpopularniejszym i chyba każdemu znanym sposobem badania opinii publicznej dotyczącej zjawisk politycznych jest sondaż. Dzięki niemu zainteresowani tym zagadnieniem mogą dowiedzieć się jakie poparcie społeczeństwa mają w danym okresie poszczególni kandydaci. Sondaże można przeprowadzać za pomocą różnych metod zbierania danych np. za pomocą badań internetowych (CAWI), telefonicznych (CATI), czy metod wymagających bezpośredniego kontaktu z respondentem takich jak bezpośredni wywiad z wykorzystaniem papierowego kwestionariusza (PAPI) czy tez bezpośredni wywiad z wykorzystaniem komputera (CAPI). Charakterystyczną cechą tego typu badania opinii publicznej jest to, że w stosunkowo krótkim czasie jesteśmy w stanie zgromadzić wiedzę na temat dużej zbiorowości poprzez badanie jedynie jej części a więc próby. Dużą wagę podczas badania opinii publicznej przywiązuje się do reprezentatywności uzyskanych wyników, jest to niezwykle ważne zagadnienie, ponieważ tylko prawidłowo dobrana (a więc reprezentatywna) próba dostarczy nam wyniki zgodne z rzeczywistością. Dane na temat opinii publicznej jakie możemy uzyskać dzięki metodzie sondażu (przeprowadzonego w postaci ankiety telefonicznej, bezpośredniej lub internetowej) są materiałem, który po szybkiej analizie daje szybki wynik. Jest to niezwykle istotne zwłaszcza wtedy gdy pomiar dokonywany w trakcie trwania kampanii wyborczej. Jeżeli klientowi zależy na czasie (a zdarza się to bardzo często), wtedy najlepiej poznać opinię społeczeństwa tworząc kwestionariusz składający się jedynie z pytań zamkniętych (czyli takich, które mają podane odpowiedzi do wyboru). Manewr ten pozwala zaoszczędzić znacznie czas związany z kodowaniem danych przez co realizacja całego projektu trwa znacznie krócej. W badaniach opinii publicznej jakim są niewątpliwie sondaże analizuje się postawy, potrzeby, poglądy, oczekiwania oraz preferencje wyborców. Oznacza to, że sondaże pełnią funkcję poznawczą, jednak mogą służyć również jako narzędzie perswazji. W mediach bardzo często prezentuje się różnego rodzaju zestawienia wyborcze, które mogą wpływać na decyzje opinii publicznej tzw. niezdecydowanej. Może opierać się to na efekcie psychologicznym o nazwie „dowód społecznej słuszności”, który polega na tym, że osoby nie posiadające preferencji wyborczych mogą zdecydować się na oddanie głosu na kandydata cieszącego się najwyższym poparciem. Badania opinii publicznej takie jak sondaże pozwalają w dość krótkim czasie zdobyć wiarygodne informacje na temat różnego rodzaju zjawisk. Należy jednak pamiętać, że badania tego typu wymagają od badacza dużej wiedzy metodologicznej oraz doświadczenia.